Archive for the ‘Uncategorized’ Category
ते आणि आपण
मुंबईत झालेल्या स्फोटांचे आणि हल्ल्यांचे प्रकरण अद्याप संपलेले नाही. या घटनेच्या वार्तांकनासाठी गेली दोन दिवस अनेक वाहिन्या आणि वर्तमानपत्रांचे वार्ताहर शब्दशः जीवाच्या कराराने घटनास्थळी थांबलेले आहेत. त्यांच्यापैकी काही जण केवळ नशिबाने वाचले तर काही जखमी झाले आहेत. त्यांचे खरोखर कौतुकच केले पाहिजे.
या घटनेचे वार्तांकन अपेक्षेप्रमाणे जगभरच्या माध्यमांनी केले. मात्र या वार्तांकनात महत्त्वाचा फरक दिसून येतो. पाश्चात्य माध्यमांनी या घटनेची छायाचित्रे प्रकाशित करताना कुठेही मृतदेह, खंडीत झालेले देह, भयभीत चेहरे येू दिलेले नाहीत. हल्ल्यांची तीव्रता वाचकांपर्यंत नेण्यासाठी निर्जीव वस्तूंचाही वापर करता येऊ शकतो, हे त्यांनी दाखवून दिले आहे. आपल्याकडे मात्र रडके चेहरे, मृतदेह, जखमी व्यक्ती किंवा मृतांच्या नातेवाईकांची शोकमग्न छायाचित्रे यांची रेलचेल आहे. मृत व्यक्तीचाही मान कायम ठेवला पाहिजे, हे आपण कधी शिकणार?
माध्यमांचा काळ सुखाचा
वर्तमानपत्रांना मरण नाही, असे सांगणाऱया रुपर्ट मर्डोक यांचा स्टार उद्योग समूह मुद्रीत माध्यमांमध्ये प्रवेश करणार असल्याची पक्की खबर आहे. बिझिनेस स्टँडर्ड या वर्तमानपत्रातील एका बातमीनुसार, स्टारच्या हाँग काँगचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पॉल ऐयलो, स्टार इंडियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी उदय शंकर आणि मुख्य परिचालन अधिकारी जगदीश कुमार बेंगळूरु येथे आपल्या भावी भागीदारांचा शोध घेण्यासाठी गेले होते.
मर्डोक किंवा त्यांच्या समूहाने असा निर्णय घेतलाच असेल, तर तो फारसा आश्चर्यजनक नाही. भारतात तरी मुद्रीत माध्यम हे सनराईज क्षेत्र आहे. भारतात माध्यम उद्योग गेल्या काही वर्षात जवळपास भूमितीय श्रेणीने वाढत आहे. प्राईसवॉटरहाऊसकूपर आणि फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर ऑफ कॉमर्स ऑफ इंडिया यांनी गेल्या वर्षी केलेल्या पाहणीत, मुद्रीत माध्यमांची उलाढाल १४९ अब्ज रुपये असल्याचे तसेच २०१२ पर्यंत हा आकडा २८१ अब्ज रुपयांपर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे. याच अहवालात असेही म्हटले आहे, की २००७ या वर्षात माध्यम उद्योगाची त्याआधीच्या वर्षाच्या तुलनेत १७ टक्क्यांनी वाढ झाली तर पाच वर्षांसाठी हाच आकडा १९ टक्के एवढा आहे.
भारतीय संस्थाच नव्हे, तर भारतीय माध्यम क्षेत्राच्या उज्ज्वल भवितव्याची ग्वाही जागतिक संस्थांनीही दिली आहे. वर्ल्ड असोसिएशन ऑफ न्यूजपेपर्स या संस्थेच्या २००७ सालच्या अहवालानुसार, भारतीय माध्यम उद्योगाची दरवर्षी ११ टक्क्यांनी वाढ होत आहे. जगात वर्तमानपत्रांच्या सर्वाधिक मोठ्या पाच बाजारपेठांमध्ये चीनच्या (१० कोटी ७० लाख प्रती दररोज) मागोमाग भारताचा क्रमांक (९ कोटी ९० लाख प्रती दररोज) आहे. तिसऱया क्रमांकावर असलेल्या जपानमध्ये खपाचा आकडा ६ कोटी ८० लाख प्रती दररोज आहे, चौथ्या स्थानावरील अमेरिकेत दररोज ५ कोटी १० लाख आहे हे लक्षात घेतले म्हणजे या बाजारपेठांतील तफावत लक्षात येईल.
याच अहवालात दिलेल्या माहितीनुसार, भारतीय वर्तमानपत्रांच्या खपात २००७ या वर्षी ११.२ टक्क्यांनी वाढ झाली. पाच वर्षांच्या काळात हीच वाढ ३५.५१ वाढ झाली. जगातील सर्वाधिक खपाच्या १०० वर्तमानपत्रांपैकी ७४ वर्तमानपत्रे आशियात आहेत. त्यातील ६२ वर्तमानपत्रे चीन, जपान आणि भारतात आहेत.
सध्या मंदीचा काळ असला तरी वृत्तमाध्यमांसाठी मंदीचा काळ हाच सुगीचा काळ असतो. त्यामुळे भारतीय माध्यमांसाठी तरी आता काळ सुखाचा आहे, हे खरे.
ये बच्चों के खेलने की चीज नहीं
व्हिडिओ गेम ही एके काळी लहानांची मक्तेदारी होती. एके काळी म्हणण्याचे कारण असे, की आता कॉम्प्युटरमुळे विविध प्रकारचे खेळ खेळण्याचे वेड लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वांमध्ये सारख्याच प्रमाणात दिसून येते. या ट्रेंडचा फायदा व्हिडिओ गेमच्या निर्मात्यांनी घेतला नसता तरच नवल. त्यातूनच “व्हिडिओ गेम कन्सोल’ ही नवी संकल्पना उदयास आली.
जी यंत्रे “व्हिडिओ गेम’साठी स्वतः वापरण्याबरोबरच पैसे घेऊन इतरांनाही खेळण्यास देता येतात, त्यांना “आर्केड गेम’ असे म्हणतात. आपल्याकडे बहुतांश व्हिडिओ गेम पार्लरमध्ये या प्रकारची यंत्रे आहेत. जी यंत्रे केवळ स्वतःसाठी वापरता येतात त्यांना कन्सोल म्हणतात. हा प्रकार अद्याप रुळायचा आहे. तरीही हा प्रकार झपाट्याने लोकप्रिय होत आहे, एवढं खरं.
“व्हिडिओ गेम कन्सोल’च्या क्षेत्रात अद्याप तरी सोनी आणि मायक्रोसॉफ्ट ही दादा मंडळी आहेत. “सोनी’च्या “प्ले स्टेशन3′ (पीएस3) आणि मायक्रोसॉफ्टच्या “एक्स बॉक्स 360′ या दोन्ही कन्सोलमध्येच सध्या प्रामुख्याने स्पर्धा आहे. “निन्टेंडो’ ही कंपनीही या क्षेत्रात आहे, मात्र भारताततरी या कंपनीची उत्पादने नाहीत. “पीएस3′ हे मूळात पहिल्या कन्सोलची तिसरी आवृत्ती आहे. आपल्याकडे “पीएस1′ ही उपलब्ध असून, त्याची किंमत सुमारे चार हजार रुपयांपासून पुढे आहे. “पीएस3′ आणि “एक्सबॉक्स360′च्या किमती मात्र दहा ते वीस हजारांपासून पुढे आहेत. खास मोठ्या व्यक्तींसाठी केलेली निर्मिती ही या कन्सोलची वैशिष्ट्ये आहेत. त्यात गेमही त्या दृष्टीनेच विकसित केलेले आहेत. त्यामुळे म्हणावे लागेल, व्हिडिओ गेम ही आता केवळ लहानांनी खेळण्याची गोष्ट राहिली नाही.
